งานฉลองพระชันษา 100 ปี สมเด็จพระสังฆราช

วิสัยทัศน์
     เป็นผู้นำเชิงยุทธศาสตร์ในการยกระดับคุณภาพการบริหารจัดการทรัพยากรบุคคลภาครัฐ
บนหลักของระบบคุณธรรม เพื่อประสิทธิผลของราชการ 

ค้นหาข้อมูล
สำนักงาน ก.พ.
จรรยาข้าราชการ


จรรยาข้าราชการ
PDF
พิมพ์
อีเมล
เขียนโดย สำนักงาน ก.พ. -- ศจ. -- ศูนย์ส่งเสริมจริยธรรม   

 

ความเป็นมาของจรรยาข้าราชการ

 

       การกำหนดจรรยาข้าราชการนั้น อาจพบว่ามีจรรยามารยาทของข้าราชการตั้งแต่กรุงสุโขทัยที่มีการปกครองแบบพ่อปกครองลูก แต่หลักฐานสำคัญเริ่มตั้งแต่กรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น ดังที่มีการเขียนไว้ในวรรณคดีสำคัญหลายเรื่อง เช่น ราชาธิราช มีการกำหนดคุณสมบัติของข้าราชบริพารในโอวาทข้าราชบริพาร การพิชัยสงคราม และราชวัตร เพื่อให้ข้าราชการในสมัยนั้น มีความซื่อสัตย์สุจริตและไหวพริบปฏิภาณ การเตรียมพร้อมในการรบกับข้าศึกศัตรู การรู้จักปูนบำเหน็จให้ถึงขนาดแก่ทหารที่มีความชอบด้วยอามิสหรือถ้อยคำที่ไพเราะ เพื่อให้มีกำลังใจ ฯลฯ

 

         ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ปี พ.ศ. 2411-2453) ราชการไทยเริ่มมีจรรยาบรรณวิชาชีพ หรือ “จรรยาข้าราชการ” ขึ้น เพื่อควบคุมความประพฤติของผู้ประกอบวิชาชีพข้าราชการขึ้นเป็นครั้งแรกในประเทศไทย รวมทั้งยังยกระดับฐานะวิชาชีพของตนให้เป็นที่ยอมรับของสังคมด้วย สาเหตุที่มานั้น มาจากการพัฒนา “วิชาชีพข้าราชการ” ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ทรงปฏิรูปการปกครองและระบบราชการให้สอดคล้องกับแนวทางตะวันตก เพื่อที่จะพัฒนาวิชาชีพนิยมของระบบราชการและข้าราชการไทยให้มีความเข้มแข็ง และมีความรู้พอที่จะรับมือกับชาวต่างประเทศได้

 

ที่จที่ ในยุคนี้เอง       สำหรับบ่อเกิดจรรยาวิชาชีพนั้น สำหรับชาวตะวันตกพบว่ามีที่มาจากหลายส่วน เช่น การจัดตั้งสมาคมวิชาชีพ ปรัชญาทางการเมือง อิทธิพลทางศาสนา แนวความคิดหรืออุดมการณ์ของผู้รู้ หรือพระมหากษัตริย์ ความจำเป็นเฉพาะหน้า หรือวินัย ฯลฯ เป็นต้น แต่สำหรับจรรยาข้าราชการไทยในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวนั้น อาจกล่าวได้ว่ามีรากฐานมาจากหลายแหล่ง คือ หลักจริยธรรมที่ได้จากอิทธิพลของพระพุทธศาสนา อันได้แก่ ทศพิธราชธรรม จักรวรรดิวัตร ราชสังคหวัตถุ และราชวสดีธรรม หลักจริยธรรมที่ได้จากคำสาบาน กฎหมาย หรือวินัย หลักจริยธรรมที่ได้จากคำสาบานของข้าราชการที่เข้ารับตำแหน่งสำคัญ ๆ ต่าง ๆ ในรัชสมัยนั้น หรือเป็นหลักจริยธรรมที่ได้รับการระบุไว้ในกฎหมาย หรือวินัยของข้าราชการ เช่น กฎหมาย ลักษณะอาญาหลวง พ.ศ. 1895 กฎมณเฑียรบาล จ.ศ. 720 และหลักจริยธรรมที่ได้จากพระราชดำริและพระราโชวาทของรัชกาลที่ 5 รวมทั้งโอวาทของข้าราชการระดับสูง ซึ่งระบุถึงหลักจริยธรรมที่ข้าราชการควรประพฤติไว้ทั้งสิ้น จากการกำหนดจรรยาข้าราชการตั้งแต่อดีตดังกล่าว แสดงให้เห็นว่ามีการให้ความสำคัญในเรื่องจรรยาข้าราชการเพื่อให้เป็นวิชาชีพที่เป็นที่ยอมรับของสาธารณชนมานาน


         ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 เริ่มตั้งแต่ปลายปี พ.ศ. 2468 ได้มีการวางระเบียบข้าราชการพลเรือนให้เป็นระเบียบแบบแผน เพื่อให้ได้คนที่มีความรู้ความสามารถเข้ามารับราชการเป็นอาชีพ และให้ข้าราชการรักษาวินัย จึงได้มีการประกาศใช้ “พระราชบัญญัติข้าราชการพลเรือน” เป็นครั้งแรก เมื่อ พ.ศ. 2472 โดยกำหนดให้มีการสอบแข่งขันเข้ารับราชการโดยใช้ระบบคุณธรรม ซึ่งมีการกำหนดวินัยและจรรยาข้าราชการไว้ การนำเอาระบบคุณธรรมดังกล่าวมาใช้กับระบบราชการ มีผู้กล่าวไว้ว่าเป็นการเหมาะสม เพราะข้าราชการเป็นบุคคลที่มีฐานะพิเศษแตกต่างจากบุคคลที่มีอาชีพอื่น ๆ แต่ทั้งนี้ต้องทำหน้าที่ในการบริหารสาธารณะต่อประชาชนโดยไม่เลือกหน้า และเป็นฝ่ายที่ต้องนำนโยบายของชาติมาปฏิบัติให้เกิดประสิทธิผลโดยข้อหนึ่งของหลักคุณธรรมคือ ข้าราชการต้องวางตัวเป็นกลางทางการเมือง ด้วยเหตุนี้ จรรยาข้าราชการหรือแนวทางการประพฤติของข้าราชการในอดีตจึงปรากฏอยู่ในรูปแบบวินัย ซึ่งบัญญัติไว้ในหมวดวินัยของกฎหมายพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน การบัญญัติในกฏหมายดังกล่าว จึงเป็นการถ่ายทอดเนื้อหาจรรยาข้าราชการแบบไม้แข็ง มีการกำหนดบทลงโทษและการให้รางวัล จรรยาข้าราชการจึงกลายเป็นทั้ง “เครื่องมือเชิงปราบปราม” บังคับให้ต้องปฏิบัติตาม และ “เครื่องมือทางอุดมการณ์” ที่หล่อหลอม (Socialize) ผ่านกลไกการถ่ายทอดในสื่อต่าง ๆ รวมถึงการให้ความสำคัญในการนำถ้อยคำจรรยามาใช้ในการสาบานหรือพิธีกล่าวปฏิญาณตนของข้าราชการ โดยมุ่งหวังการหล่อหลอมความเชื่อ และค่านิยมของคนในสังคมราชการให้คล้อยตามได้บ้าง ซึ่งเป็นสิ่งสะท้อนแบบแผนบางอย่างของระบบราชการได้ด้วย

 

         ปัจจุบัน จรรยาข้าราชการเป็นไปตาม พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ 2551 หมวด 5 การรักษาจรรยาข้าราชการ มาตรา 78 กำหนดว่าข้าราชการพลเรือนสามัญต้องรักษาจรรยาข้าราชการตามที่ ส่วนราชการกำหนดไว้โดยมุ่งประสงค์ให้เป็นข้าราชการที่ดี มีเกียรติและศักดิ์ศรีความเป็นข้าราชการ โดยเฉพาะในเรื่องดังต่อไปนี้

         (1) การยึดมั่นและยืนหยัดทำในสิ่งที่ถูกต้อง
         (2) ความซื่อสัตย์สุจริตและความรับผิดชอบ
         (3) การปฏิบัติหน้าที่ด้วยความโปร่งใสและสามารถตรวจสอบได้
         (4) การปฏิบัติหน้าที่โดยไม่เลือกปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรม
         (5) การมุ่งผลสัมฤทธิ์ของงาน

ให้ส่วนราชการกำหนดข้อบังคับว่าด้วยจรรยาข้าราชการเพื่อให้สอดคล้องกับ ลักษณะของงานในส่วนราชการนั้นตามหลักวิชาและจรรยาวิชาชีพในการกำหนดข้อบังคับว่าด้วยจรรยาข้าราชการตามวรรคสอง ให้จัดให้มี การรับฟังความคิดเห็นของข้าราชการและประกาศให้ประชาชนทราบด้วย

 

 

 

คุณธรรม จริยธรรม

 

 

แก้ไขล่าสุด ใน 7 ม.ค. 2014
 


  • สมัครสมาชิก

เมนู

หน้าหลัก

การบริหารทรัพยากรบุคคล

การพัฒนาข้าราชการ

คุณธรรมจริยธรรม

การเข้ารับราชการ

ทุนรัฐบาล

การศึกษาต่อต่างประเทศ

เครือข่าย

คลังความรู้


สอบเข้ารับราชการ

เส้นทางสู่อาชีพราชการ

ทุน

การสอบแข่งขันเพื่อรับทุนรัฐบาล

สมัครทุน

ฝึกอบรม

 ระบบลงทะเบียนกลาง
 หลักสูตร นบส.
 หลักสูตร นบส. 2
 หลักสูตรการพัฒนาผู้นำคลื่นลูกใหม่ในราชการไทย

รายงานผลการดำเนินงานตามนโยบายรัฐบาล

ไมโครไซต์

ศูนย์บริหารการรวมกลุ่มฯ
การพัฒนาคุณภาพชีวิตข้าราชการ
โครงการพัฒนาองค์ความรู้เพื่อการจัดทำจรรยาข้าราชการ

เฉพาะเจ้าหน้าที่
สำนักงาน ก.พ.

ระบบจดหมายอิเลกทรอนิกส์ (OCSC Mail)
ระบบสารบรรณอิเลกทรอนิกส์
โปรแกรมระบบ DPIS
โปรแกรมระบบประเมินค่างาน
ระบบฐานข้อมูลนักเรียนทุนรัฐบาล
ระบบจองรถ / จองห้องประชุม

 

ระบบโปรแกรม

ระบบบรับรองคุณวุฒิ

โปรแกรมประเมินคุณธรรม Online
ระบบข้าราชการลาศึกษา
 โปรแกรมระบบประเมินค่างาน
 ระบบฐานข้อมูลเพื่อรองรับการแต่งตั้งนักบริหารระดับสูง (SEIS)
 ระบบสารสนเทศพนักงานราชการ

 ระบบสารสนเทศพนักงานราชการกลาง (GEIS)

ระบบสารสนเทศเพื่อจัดการศึกษาในต่างประเทศ

ลิงค์

รัฐบาลไทย
ส่วนราชการ
หน่วยงาน/โครงการอื่นๆ
สำนักงานผู้ดูแลนักเรียน
ในต่างประเทศ

หน่วยงาน ก.พ. ต่างประเทศ

- - - - - - - - - - - - - - - -

เว็บไซต์กลางบริการอิเล็กทรอนิกส์ภาครัฐ
มูลนิธิประเทศไทยใสสะอาด

ประชาสัมพันธ์

ศูนย์อำนวยการบริหาร
จังหวัดชายแดนภาคใต้

รับฟัง/รับแจ้ง

สายด่วนของรัฐบาล
 การรับฟังความคิดเห็นของประชาชน
 รับฟังความคิดเห็นด้าน
กฎหมายไทย

  รับแจ้งเว็บไซต์ไม่เหมาะสม

       

[ ดูแบนเนอร์ทั้งหมด ]